جاهای دیدنی تبریز

تبریز، مرکز استان آذربایجان شرقی و قطب گردشگری شمال غرب ایران است. سال‌های سال فرهنگ، هنر و تاریخ در وجود تبریز ریشه کرده و هرکس که در این شهر زیبا قدم می زند، با دیدن جاهای دیدنی تبریز روحش با این فرهنگ غنی، هنر اصیل و تاریخ پرتب و تاب پیوند می خورد. آب و هوای خوش و طبیعت بی نظیر، جذابیت‌های این شهر تاریخی را دوچندان می‌کند.

اگر از گردشگری بخواهید که بهترین شهرهای ایران را به شما معرفی کند، شکی نیست که همان ابتدا نام تبریز را خواهید شنید. تبریز، مرکز استان آذربایجان شرقی و قطب گردشگری شمال غرب ایران است. سال‌های سال فرهنگ، هنر و تاریخ در وجود تبریز ریشه کرده و هرکس که در این شهر زیبا قدم می زند، با دیدن جاهای دیدنی تبریز روحش با این فرهنگ غنی، هنر اصیل و تاریخ پرتب و تاب پیوند می خورد. آب و هوای خوش و طبیعت بی نظیر، جذابیت‌های این شهر تاریخی را دوچندان می‌کند. حتما شنیده اید که در وصف کمال و تمدن اصفهان می گویند: «اصفهان نصف جهان است.» با اینکه این جمله را زیاد شنیده ایم اما این جمله کامل نیست. کاملش این است که:«اصفهان نصف جهان است، اگر تبریز نباشد!» از تبریز شنیدن کفایت نمی کند، چرا که تمام زیبایی های آن قابل توصیف نیست و باید با تور تبریز رفت و به چشم دید. حتی یک بار رفتن هم کفایت نمی کند، چرا که تبریز در هر فصل، زیبایی های جدیدی در خود دارد. این شهر کوهستانی در زمستان پر برف است و در تابستان هوای دلچسبی دارد. در پاییز هزار رنگ است و در بهار پر شکوفه، روح را تازه می کند. با مسترجت این شهر تاریخ ساز را بهتر بشناسیم:

جاهای تاریخی تبریز

بازار بزرگ تبریز | بزرگ ترین بازار سرپوشیده ایران

بازار بزرگ تبریز قلب فرهنگ، تمدن و هنر شهر تبریز است. این بازار سرپوشیده از مهم ترین آثار ملی و از میراث جهانی یونسکو است. این شاهکار معماری طاق های آجری منظم، گنبدهای زیبا، درهای چوبی و پنجره های قدیمی دارد و از بزرگترین بازارهای سرپوشیده و مجموعه آجری جهان است. نمی دانیم این بازار دقیقا چه زمانی ساخته شده است اما آخرین بار در سال 1193 توسط حاکم زمان مرمت و بازسازی شده است. در سفرنامه های زیادی از این بازار یاد شده است و از همان زمان که پذیرای مسافران جاده ابریشم بوده تا به امروز پررونق و محبوب است.
زندگی در قدم به قدم این بازار درجریان است، از تلاش فروشندگان و رفت و آمد خریداران گرفته تا بوی آبگوشت و کوفته تبریزی در زمانی که خورشید عمود می تابد اما این بازار به خاطر نحوه ساخته شدن و معماریش خنک است. این بازار سرپوشیده که تداعی کننده حال و هوای قدیم است؛ غرفه ها، تیمچه ها، راسته ها، دالان ها، سراسرا، چندین مدرسه، مسجد، حمام و کروانسرا دارد. بزرگترین گنبد این بازار در تیمچه امیر قرار گرفته است که امروزه مرکز عمده فروشی و بنکداری طلا است. مگر می شود تبریز رفت و از فرش های دستباف معروفش دیدن نکرد؟ تیمچه مظفریه محل فروش فرش های دستباف و ناب تبریزی است که از زیباترین تیمچه های بازار بزرگ تبریز است و نباید فرصت قدم زدن در آن را از دست داد. برای یک پیاده روی خوب در فضای سنتی، تنفس در فرهنگ مردم شهر تبریز، عکاسی از معماری ناب و مهم‌تر از همه برای خرید سوغاتی و صنایع دستی آذربایجان می توانید از بازار بزرگ تبریز دیدن کنید.

•    آدرس: تبریز، میدان نماز، خیابان شهید مطهری 
•    ساعت بازدید: شنبه تا چهارشنبه از 7 تا 18 | پنجشنبه از 10 تا 14 | جمعه‌ها تعطیل
•    بازدید رایگان

مقبره الشعرا | نماد ادبی شهر تبریز

مقبره الشعرا بنایی است که شاعران و عارفان زیادی در آنجا آرام گرفته اند. خاک این بنا آرامگاه و یادبود 400 شاعر، عارف و ادیب ایرانی از جمله اسدی طوسی، خاقانی شروانی، شاهپور نیشابوری، عزیزخان مکری، همام تبریزی و استاد شهریار است.  این مکان از قرن 5 هجری خانه ابدی بزرگان تبریز و ایران قرار گرفته است و در طول قرن ها دچار آسیب مخربی می شود اما در سال 1350 مورد بازسازی قرار می گیرد. برای بازسازی این بنا از طرف انجمن آثار تاریخی، روزنامه های کیهان و مجله یغما مسابقه ای ترتیب داده می شود تا بهترین معماری برای آرامگاه شاعران و بزرگان در تبریز انتخاب شود. در نهایت از بین تمامی طرح ها، طرح مهندس غلامرضا فرزان مهر برگزیده و اجرایی شد و بعد از 10 سال به پایان رسید. بنای مقبره الشعرا که امروز می بینیم حاصل همان بازسالی ده ساله است که تبدیل به یکی از جاهای دیدنی تبریز شده و از نمادهای اصلی شهر تبریز به شمار می رود. این بنا 30 متر ارتفاع دارد و تلفیقی از معماری سنتی و مدرن است. طاق های باشکوه و درهم تنیده این بنا عظمت دلنشینی دارد. فضای درون مقبره شامل چند اتاق کوچک است که به اتاق بزرگی راه دارند. دراتاق بزرگ شاعران و عارفان آرام گرفته اند و اطراف این اتاق بزرگ با آثار ایرانی این بزرگان و یادبود و تصویرشان مزین شده است. آرامگاه استاد شهریار هم در این اتاق قرار گرفته است.

•    آدرس: تبریز، خیابان ثقه الاسلام، تقاطع عارف
•    ساعت بازدید: 9 تا 18
•    بازدید نیازمند تهیه بلیط

عمارت شهرداری | میدان ساعت تبریز

عمارت شهرداری یا میدان ساعت که امروزه به عنوان اولین  و تنها موزه شهر و شهرداری کشور شناخته می شود، در روزگاری که ساخته شد به عنوان شهرداری آن زمان تبریز مورد استفاده قرار می گرفت. این بنای سه طبقه در سال های 1314 تا 1318 به دستور رضا پهلوی  و با نظارت مهندسان آلمانی ساخته شد. این بنا با نورپردازی ویژه در شب بسیار دیدنی است و معماری آن تلفیقی از سبک اروپایی وسبک پهلوی است. نقشه ی این بنا به شکل حرف U انگلیسی و طرح کلی آن از بالا شبیه به عقاب در حال پرواز است.
ساعت بیگ بنی که در لندن قرار گرفته است، ما نمونه اش را در ایران داریم؛ ساعت قرار گرفته در برج سی متری عمارت شهرداری تبریز، از لندن خریداری شده و شبیه همان ساعتی بیگ بن لندن است؛ ساعتی چهار طرف که از فاصله ی دور هم دیده می شود. این ساعت هر روز کوک می شود و هر پانزده دقیقه صدای زنگ آن به صدا در می آید، این صدا در قلب تبریز، هر پانزده دقیقه گذر زمان را به مردم یادآوری می کند و یادآور می شود که فرهنگ و تمدن این کشور زنده است و می تپد. این میدان محل برگزاری جشن های شهری است و موقعیت آن نزدیک به مرکز شهر است؛ از این بابت میدان ساعت بین بومیان تبریز اهمیت ویژه ای دارد. همچنین برخی از نشست های شورای اسلامی تبریز در آمفی تئاتر این عمارت برگزار می شود. گرچه عمارت شهرداری در شب بسیار دیدنی است اما اگر مشتاق به دیدن داخل عمارت و موزه هستید، بهتر است در روز هم سری به آن بزنید. موزه ی این عمارت شامل تالار های مختلفی می شود از جمله تالار دوربین های قدیمی، تالار فرش های صدساله، تالار چاپ و آثار خطی، تالار صدا و... است. همچنین می توان در این موزه اولین تاکسی ها و خودروهای آتش نشانی تبریز را ببینید.

•    آدرس: تبریز، میدان ساعت، تقاطع خیابان ارتش و امام خمینی 
•    زمان بازدید از داخل ساعت تبریز: 10 تا 16
•    بازدید از درون عمارت نیازمند تهیه بلیط

ارگ علیشاه | باقی مانده ایوان عظیم تبریز

ارگ علیشاه که به عنوان مسجد و طاق علیشاه هم شناخته می شود، چنان عظمت و شکوهی دارد که از شاهکار های معماری ایران محسوب می شود. در بازدید این بنا، سه دیوار بلند آجری را می بینید که نمایانگر معماری آذری اسلامی است. گفته می شود که این بنا در گذشته ایوان بزرگی داشته که از ایوان مداین هم وسیع تر بوده است و از دوردست دیده می شده. این دیوارغربی که امروزه به عنوان ارگ علیشاه می بینید؛ باقی مانده از ارگی است که به هدف مسجد در زمان ایلخانان ساخته شده است وبعد به عنوان قلعه نظامی تغییر کاربری می دهد. مدافعان تبریزی در عصر مشروطه این بنا را پایگاه نظامی خود کردند و در زمان جنگ جهانی دوم و حمله روس ها به تبریز، دیوار ارگ را به توپ بستند و بخشی از آن را تخریب کردند. این دیوار غربی خسته و مستحکم که تا این صفحه از تاریخ دوام آورده است، در شب هم نمای جذابی دارد. 

•    آدرس: تبریز، ضلع جنوبی تقاطع امام خمینی و خیابان فردوسی، نزدیکی میدان ساعت
•    زمان بازدید: 10 تا 17
•    بازدید رایگان

مسجد جامع تبریز | یادگار شکوه سلجوقیان

مسجد جامع تبریز مسجدی است که دور تا دور بازار بزرگ تبریز را در برگرفته است. از این مسجد، به عنوان مسجد جامع کبیری هم یاد می شود. قدمت این مسجد به دوره سلجوقیان برمی گردد و در طول سال های وجود این مسجد، چندین بار مرمت شده است. آخرین مرمت و بازسازی این مسجد به زمان قاجار برمی گردد، چرا که پس از زلزله بزرگ رخ داده در سال 1193 مانند دیگر آثار تاریخی تبریز، این مسجد هم آسیب دید. آنچه امروز از مسجد جامع تبریز می بینیم، تلفیقی از معماری سنتی و مدرن اسلامی ایرانی است که این مسجد را به یک شاهکار معماری تبدیل کرده است. پنجره های ارسی زیبا، کاشی کاری و گچ بری های سنتی، ستون ها بزرگ و محراب قدیمی این مسجد، فضایی چنان دل انگیز می سازد که نمی توان به راحتی از آن دل کند.

•    آدرس: تبریز، خیابان شهید مطهری، انتهای بازار تبریز
•    ساعت بازدید: 8 تا 20
•    بازدید رایگان

مسجد کبود | نگین فیروزه ی تبریز

مسجد کبود در زمان قدرتمندترین پادشاه قراقویونلوها به مدت سی سال ساخته شده و قدمتی برابر 6 قرن دارد. آخرین بار این مسجد در زمان پهلوی مرمت و بازسازی شده است اما هنوز آثاری از زلزله بزرگ تبریز در جای جای مسجد کبود دیده می شود. این مسجد با کتیبه های زیبا، نقش و نگار اسلیمی و طراحی هندسی یک شاهکار معماری اسلامی و جاهای دیدنی تبریز به شمار می رود. این نگین فیروزه ای به این دلیل به نام مسجد کبود شهرت دارد که با طیف وسیعی از کاشی های معرق لاجوردی و آبی رنگ مزین شده است و یکی از چهار مسجد آبی دنیا است.
•    آدرس: تبریز، میدان ساعت، خیابان امام خمینی 
•    ساعت بازدید: 9 تا 19:30
•    بازدید نیازمند تهیه بلیط

خانه مشروطه تبریز | یادآور تاریخ پر فراز و نشیب ایران

این ساختمان دو طبقه که نمایانگر سبک معماری قاجار است، در ابتدا ملک شخصی حاج مهدی کوزه‌کنانی بوده است. پس از آن که محمدعلی شاه مجلس را به توپ بست، این خانه تبدیل به محل تجمع چهره های مشروطه شد. در جنبش مشروطه، تبریز از شهرهایی بوده است که نقش پررنگی داشته است؛ خانه مشروطه نشان از اثر این شهر در جنبش مشروطه دارد که محل تجمع مردان بزرگ آن زمان قاجار بوده است و امروز موزه ای است که در آن، آثار و اسناد مشروطه را به نمایش گذاشته اند. از دیدنی های این موزه، فرش مشروطه، تندیس مشروطه خواهان، سلاح کمری ستارخان و دستگاه چاپ ژلاتینی است که با آن شب نامه های مشروطه را چاپ می کردند. دیدن آثار باقی مانده از آن زمان، یادآور می شود که در اوضاع بد و تاریکی کشور هنوز می توان برای تغییر وضعیت امید داشت و برای بهتر شدن آن تلاش کرد. موزه مشروطه در نزدیکی بازار بزرگ و مسجد جامع قرار گرفته است و می تواند گزینه خوبی برای بازدید باشد، چرا که در چوبی ورودی، حیاط زیبا و بنای چشم نواز آن با پنجره های ارسی و معماری زیبا، به روحتان جانی تازه می بخشد. 

•    آدرس: تبریز، میدان نماز، خیابان شهید مطهری، بین کوچه جودی و اپکچی
•    ساعت بازدید: 9 تا 18
•    بازدید نیازمند تهیه بلیط

خانه استاد شهریار | بازدید زندگی یک شاعر

بعد از فوت استاد شهریار، شهرداری خانه استاد شهریار را خرید، خانه ای که استاد بیست سال آخر زندگی خود را در آن گذرانده است. این خانه که در یکی از قدیمی ترین محله های تبریز است، با تمام وسایل شخصی و یادگاری استاد از جمله دستخط ها و عینک استاد به نمایش عموم مردم گذاشته اند. جایی که روزگاری محمد حسین بهجت تبریزی نشسته است و اشعارش را سروده است، امروز تبدیل به موزه ای شده است که می توان با آن در ادبیات و شعر سیر کرد.
•    آدرس: تبریز، خیابان ارتش‌ جنوبی، ‌کوچه‌ مقصودیه (کوچه شهریار)
•    ساعت بازدید: شنبه تا پنج‌شنبه 8 تا 20 | جمعه ها تعطیل 
•    بازدید نیازمند تهیه بلیط

خانه پروین اعتصامی | خانه پدری شاعره معروف

خانه پروین اعتصامی، شاعر زن پر آوازه، از یادگار های دوران قاجار است. این بنای دو طبقه و حیاط زیبایش، حال و هوای دل انگیزی دارد. زیر زمین این خانه از حوض خانه و اتاق گهواره ای ساخته شده است که در گرم ترین روزهای تابستان هم، وقتی در زیر سقف کلیل آذری اش می ایستی، احساس خنکی می کنی. مجسمه تمام قد پروین در ابتدای یکی از پله های خانه قرار گرفته است؛ با اینکه پروین در این خانه متولد شده است و تنها تا 7 سالگی در آن خانه زندگی کرده است اما انگار هنوز روحش در آن خانه نفس می کشد. امروزه این خانه از جاهای دیدنی تبریز و نمایشگاه‌ اداره کل میراث فرهنگی و صنایع دستی آذربایجان است.
•    آدرس: تبریز، محله‌ ششگلان، خیابان عباسی، جنب مسجد میرآقا، کوچه ساوجبلاغی، پلاک ۶
•    ساعت بازدید: شنبه تا پنجشنبه 9 تا 17 | جمعه ها تعطیل
•    بازدید نیازمند تهیه بلیط

خانه امیرنظام گروسی | موزه قاجار 

امیرنظام گروسی که در زمان ناصرالدین شاه این خانه را در محله اصیل تبریز بنا کرد، دیپلمات و نویسندۀ آن زمان بوده است. این خانۀ دو طبقه که روزگاری میزبان رجال قاجاری بوده، امروزه در بافت قدیمی شهر تبریز میزبان موزه قاجار است. حیاط این خانه با ایوان زیبا و ستون های محکم و سرستون هایی خاطره انگیز، بسیار دیدنی است اما داخلش از آن هم دیدنی تر است. گچ بری، آینه کاری و پنجره های مشبک این بنا بازتابی از معماری دوران قاجار است. طبقه اول این بنا شامل تالار سکه، بافته، آبگینه، فلزات، موسیقی و خاتم است و در زیرزمین، تالارهای سنگ، اسلحه، قفل و فانوس قرار گرفته است.
•    آدرس: تبریز، محله‌ی ششگلان، خیابان شهریار، پشت مقبره الشعرا، جنب بیمارستان کودکان
•    ساعت بازدید: شنبه تا پنجشنبه 9 تا 17 | جمعه ها تعطیل
•    بازدید نیازمند تهیه بلیط

خانه صرافلار | موزه سفال تبریز

این خانه به یادگار مانده از دوران قاجار، امروز میزبان موزه سفال تبریز است. خانواد علوی که از خاندان صرافلار بودند آخرین ساکنان این خانه بودند، به همین علت این خانه را با نام «خانه علوی» هم می شناسیم. ستون های گچ کاری شده، پنجره های مشبک و حیاط با صفای این خانه قاجاری آدم را به صفای و اصالت قدیم می کشاند. در این خانه بلور و سفال های اصیل ایرانی به نمایش گذاشته شده است.

•    آدرس: خیابان شمس تبریزی، ایستگاه گرو، کوچه‌ی صرافلار، کوچه‌ی شهید نوروزی، پلاک 100
•    ساعت بازدید: شنبه تا پنجشنبه 9 تا 17 | جمعه ها تعطیل
•    بازدید نیازمند تهیه بلیط

خانه علی موسیو | خانۀ فکر مشروطه خواهان ایران

این خانه که به آن خانه غیبی هم می گویند، متعلق به شخصیت کلیدی جنبش مشروطه تبریز، علی موسیو بوده است. این خانه با معماری ترکیبی قاجاری، از گچ و آجر ساخته شده است. اسناد، اسلحه ها و عکس های دوران مشروطه را می توانیم در این خانه ببینیم.
•    آدرس: تبریز، خیابان ارتش جنوبی، کوچه‌ی صدر، بن بست ختایی‌ها، پلاک 50
•    ساعت بازدید: 9 تا 24
•    بازدید رایگان

خانه هنرمندان تبریز | جلوه ای از هنر تبریز

خانه ختایی که از 150 سال پیشش به یادگار مانده، در سال 1389 توسط سازمان فرهنگی هنری شهرداری خریده شد و امروزه یکی از آثار ملی ایران است. این خانۀ زیبا با معماری اصیل ایرانی، امروزه میزبان موزه کاریکاتور و موزه استاد بهتونی است.
پنجمین موزه کاریکاتور جهان در تبریز قرار دارد که آثار کارکاتوریست های بزرگ ایران و جهان را به نمایش گذاشته است. 

•    آدرس: خیابان ارتش جنوبی، کوچه حاج رضا، بن‌بست علی مسیو
•    ساعت بازدید: 8 تا 14
•    بازدید نیازمند تهیه بلیط

موزه آذربایجان | دومین موزه باستان شناسی کشور

این موزه دومین گنجینه بزرگ از آثار باقی ماندۀ دوران پیش از اسلام و پس از اسلام، بعد از موزه ملی ایران است. این موزه که سه سالن دارد،  در سال 1341 افتتاح شده است. در این موزه قدیمی ترین سکه های ضرب شدۀ ایران، مهرهای تاریخی، سفال هایی با 7000 سال قدمت به نمایش گذاشته شده است. همچنین در این موزه می توانید سیر تاریخی شکل گیری و گسترش شهر تبریز را ببینید.
•    آدرس: تبریز، خیابان امام خمینی، بعد از خیابان طالقانی، جنب مسجد کبود
•    ساعت بازدید: 9 تا 17
•    بازدید نیازمند تهیه بلیط

موزه عصر آهن | نگاهی به ابزار و زندگی دوران آهن

این موزه اولین موزه صحرایی ایران است که در سال 1376 طی عملیات خاکبرداری و حفاری کشف شد. با دیدن موزه عصر آهن می توانید به هزار سال پیش سفر کنید. این محوطه باستانی شامل گورستان های دسته جمعی از دوران ایلخانیان و تیموریان است. در این موزه 38 گور وجود دارد و افراد با متعلقات خود در آن گور ها دفن شده اند. اغلب اسکلت های این موزه متعلق به کودکان است که به حالت جنینی دفن شده اند. 

•    آدرس: تبریز ، خیابان خاقانی، خیابان روشنایی (میرعلی تبریزی)
•    ساعت بازدید: 9 تا 14
•    بازدید نیازمند تهیه بلیط 

خانه حریری تبریز | چشم نوازی از نقاشی های قاجار

این خانه که در خیابان تربیت قرارگرفته قدمتی حدود 400 سال دارد. این بنا، خانۀ یکی از تاجران زمان قاجار به نام محمد آقا حریری بوده است. نقاشی های دیواری خانه حریری در ایران نظیر ندارد. اندورنی این خانه به چنان نقاشی های اصیل قاجاری مزین شده که نمی توان از آن چشم برداشت. در میان این نقش های بی نظیر، داستان های اساطیری مثل داستان یوسف و زلیخا به چشم می خورد. درون خانه حریری علاوه بر لذت بردن از این نقش و نگار قاجاری می توانید از موزه مطبوعات تبریز هم دیدن کنید که در این خانه قرار گرفته است.
•    آدرس: تبریز، خیابان تربیت، کوچه نورهاشمی، پلاک 123
•    ساعت بازید: 9 تا 17
•    بازدید نیازمند تهیه بلیط

آرامگاه دو کمال | مقبره یک شاعر و یک نقاش

این بنا آرامگاه نقاش معروف، کمال الدین بهزاد وشاعر قرن هشتم، کمال الدین مسعود خجندی است، به همین علت به آن دو کمال می گویند. روزگاری این بنا، باغ پیشکشی سلطان زمان به خجندی شاعر بوده و قدمتی بیش از 700 سال دارد. این مقبره که به مرور زمان گورستانی گمنان و متروکه شد، در سال 1338 توسط اهالی منطقه کشف و در دهه 50 توسط انجمن آثار ملی کشور مرمت شد.
 اسناد تاریخی نشان می دهد که این آرامگاه مدفن جمعی از هنرمندان تبریزی از جمله محمد نقاش، سلطان محمود مجلد، مولانا طوسی و مولانا شروانی است اما امروزه محل دفن دقیق این هنرمندان مشخص نیست.

•    آدرس: تبریز، محله بیلانکوه
•    ساعت بازید: 9 تا 17
•    بازدید رایگان

 برج یانقین | برج آتش نشانی و دیدبانی تبریز

یانقین در ترکی به معنای آتش و آتش سوزی است. قدمت این برج حدودا به 400 سال پیش برمیگردد در زمانی که تبریز اهمیت زیادی برای سزار روسیه داشت. این برج با الگوبرداری از فرانسه توسط شوروی ساخته شد تا در هنگام بروز حوادث، به خصوص آتش سوزی به سرعت مطلع شوند و برای کنترل حادثه اقدام کنند. از طرفی هم این برج نوعی فانوس برای مسافران بود که از به مقصد رسیدن خود آسوده می شدند. این برج اولین برج آتشنشانی کشور است.
این برج 23 متری آجری سرخ رنگ تا مدت ها بلندترین سازه آذربایجان شرقی بوده است. این بنای هشت ظلعی که روی بنا مکعبی، خود را جا داده ، در دور تا دور خود 8 پنجره دارد که این پنجره ها متناسب با کاربرد دیده بانی برج بوده است. 
•    آدرس: تبریز، نبش خیابان خاقانی و بهادری 
•    ساعت بازید: شبانه روزی
•    بازدید رایگان

برج خلعت پوشان | نمادی از سنتی کهن

در گذشته، زمانی که کسی خدمتی به پادشاه می کرد، مورد لطف پادشاه قرار میگرفت و به آن خلغتی داده میشد. در آن روزگاران، این مراسم در برج خلعت پوشان انجام می شد. قدمت برج خلعت پوسان در تبریز به دوران صفوی برمیگردد و آخرین مراسم خلعت پوشانی که در آن انجام شده مربوط به سال 1330 در دوران پهلوی است. این برج منشوری شکل، سه طبقه دارد. طبقه اول سقف گنبدی دارد، طبقه دوم بعد از مرمت دارای سقف آهنی است و طبقه سوم سقف ندارد.

•    آدرس: تبریز، کالای چوب گوهری، ایستگاه تحقیقاتی خلعت پوشان دانشکده کشاورزی دانشگاه تبریز
•    ساعت بازید: شبانه روزی
•    بازدید رایگان

موزه صدا |  گنجینه ای از صدا در خانه تاریخی امیرپرویز

این موزه اولین موزه تخصصی صدا در کشور است که در خانه امیر پرویز دایر شده است. در این موزه انواع سازهای مضرابی، کوبه ای، زهی، کلاویه دار، بادی و ... به طور هنرمندانه ای معرفی و به نمایش گذاشته شده اند. این تنها زیبایی این موزه نیست، مجموعه ای کامل از کلون و کوبه های در، زنگوله های تاریخی از صفویه تا امروز، آرشیو صوتی گوش نواز، شهر فرنگ و ... در این موزه به نمایش گذاشته شده است. بنای این موزه با معماری قاجاری و پهلوی، زیبایی های این محیط را دوچندان کرده است.
•    آدرس: تبریز، خیابان تربیت، خانه تاریخی امیر پرویز 
•    ساعت بازید: 9 تا 17
•    بازدید نیازمند تهیه بلیط

جاهای تاریخی کمتر شناخته شدۀ تبریز:

•    بوستان خاقانی 
•    مسجد صاحب الامر 
•    مجموعه باستانی ربع رشیدی
•    بوستان امیرکبیر
•    خانه کلانتر
•    خانه بهنام 
•    خانه شربت اوغلی
•    خانه ثقه الاسلام  
•    امام زاده سید حمزه
•    فرش سنگی تبریز 
•    حمام نوبر

جاهای تفریحی تبریز

پارک ائل گلی (شاهگلی)

نمی شود به تبریز سفر کرد و شاهگلی را ندید. این جای دیدنی که قدمت آن به دوران آق قویونلوها برمی گردد، در دوران صفوی گسترش یافته است. ائل گلی شامل استخر، عمارت و باغ زیباست. در اطراف استخر مربعی ائل گلی که قدم می زنید، اطرافتان را درختانی زیبا احاطه کرده اند که مشخصاتشان (نوع درخت و سن درخت) با پلاکی روی آن ها قرارگرفته و سن بعضی از درختان به 500 سال هم می رسد. ائل گلی یکی از بهترین محیط های تبریز برای پیاده روی است. در وسط استخرعمارت کلاه فرنگی ائل گلی قرار گرفته است. این عمارت هشت ضلعی دو طبقه به دست حاج علی اکبر نادرالوجود معماری شده است که امروزه به عنوان رستوران مورد استفاده قرار می گیرد.
این بنا در زمان پهلوی به یک گردشگاه عمومی به نام شاه گلی تبدیل شد، به معنای دریاچۀ شاه و بعد از انقلاب اسلامی نامش به ائل گلی (به معنای دریاچۀ مردم) تغییر کرد.

•    آدرس: تبریز ، بزرگراه ائل ‌گلی، میدان شهید شریف‌ زاده (ائل ‌گلی)
•    ساعت بازدید: شبانه روزی
•    بازدید رایگان

مجموعه تفریحی کوه عینالی 

 در دل تپه سبز عینالی مقبره عون بن علی است که قدمت آن به ایخانیان برمی گردد  و زیارتگاه آن از محبوب ترین جاهای دیدنی تبریز است. بومیان تبریز با تلفظ ترکی آذربایجانی خود عون بن علی را عینالی می گویند. این تفرجگاه امکانات زیادی را از جمله تله کابین، زیپ لاین، مسیرهای کوهنوردی و صخره نوردی، زیارتگاه، مسجد عون بن علی، دریاچه مصنوعی و.. را در خود جای داده است. منظره شهر تبریز در شب از بلندای کوه عینالی از بهترین منظره هایی است که می توانید با تله کابین این مجموعه تجربه کنید. در حالی که تله کابین از روی دریاچه داغ گلی و دره سرسبز تپه می گذرد، نمای چشم انداز شهر را به چشمان شما هدیه می کند.
•    آدرس: تبریز ، بزرگراه پاسداران، بعد از زیرگذر بزرگراه رجایی، خروجی مجموعه تفریحی عینالی
•    ساعت بازدید: 8 تا 22
•    بازدید رایگان

لونا پارک باغلار باغی

این پارک در 1373 افتتاح شد و از پارک های قدیمی تبریز است. این پارک امکانات تفریحی و رفاهی خوبی دارد. علاوه بر وسایل بازی جذاب برای کودکان، وسایلی از جمله کارتینگ، زیپ لاین، سورتمه و سفینه برای سرگرمی بزرگسالان دارد.

•    آدرس: تبریز ، بزرگراه استاد شهریار، نرسیده به زیرگذر بلوار ولیعصر
•    ساعت بازدید: شبانه روزی | شهربازی از 17 تا بامداد
•    بازدید رایگان

پارک جنگلی باغمیشه

پارکی که به «بوستان باغ ها» معروف است، پارکی 22 هکتاری در میان باغ میوه هاست. طبیعت دلنواز این پارک، بسیاری از بومیان و گردشگران را برای تفرج و تفریح به این پارک می کشاند. این پارک محیطی سرسبز و زیبا برای عکاسی دارد. علاوه بر طبیعت زیبا، این پارک امکانات خوبی از جمله وسایل ورزشی، زمین بازی، جاده تندرستی، مسیر دوچرخه سواری و آمفی تئاتر روباز دارد.
•    آدرس: تبریز ، بزرگراه پاسداران، بعد از میدان فهمیده، خروجی مرکز خرید لاله پارک
•    ساعت بازدید: شبانه روزی
•    بازدید رایگان

پارک بزرگ تبریز 

این پارک که امروزه در دست تکمیل است با 880 هکتار، بزرگترین مجموعه تفریحی تبریز به شمار می رود. دو فاز این پارک در سال 1380 به بهره برداری رسیده است و در صورت تکمیل تمام فازها، این پارک از بزرگترین پارک های خاورمیانه خواهد بود. از امکانات تفریحی این پارک می توان به پیست ماشین سواری، قایق روی دریاچه و شهربازی اشاره کرد.

•    آدرس: تبریز ، بزرگراه شهید بابایی (شمال به جنوب)، نرسیده به میدان آذربایجان، خیابان باقرخان
•    ساعت بازدید: شبانه روزی
•    بازدید رایگان

پارک موزیکال ولیعصر

در وسط این پارک زیبا، استخری با آب نمای موزیکال قرار گرفته است و 40 آبرو که در این پارک جاری می شوند، در نهایت آبشان به استخر بزرگ می ریزد و با این آب نما به رقص در می آیند. جلوۀ این آب نما با نورپردازی های زیبا در شب بسیار چشم نواز است. می توانید در حالی که در رستوران های اطراف استخر، غذا صرف می کنید؛ از این آب نمای موزیکال هم لذت ببرید.
•    آدرس: تبریز ، بزرگراه استاد شهریار، بلوار ولیعصر، خیابان پارک
•    ساعت بازدید: شبانه روزی
•    بازدید رایگان

پارک مینیاتوری

ماکت و طرح مینیاتوری بسیاری از مکان های معروف شهر در این پارک قرار گرفته است. این پارک اولین پارک موضوعی تبریز است و در سال 1380 ساخته شده است. اگر از دیدن زیبایی های تبریز سیر نشده اید یا وقت کافی برای گشتن در همه جای تبریز را ندارید، می توانید اکثر دیدنی های تبریز را یکجا در این پارک ببینید. مینیاتور ائل گلی، میدان ساعت، ارگ علیشاه، مقبره الشعرا، برج خلعت پوشان، مسجد کبود، برج یانقین، کلیسای مریم مقدس، ساختمان بانک ملی و ساختمان ایستگاه راه آهن در این پارک قرار دارد.

•    آدرس: تبریز، بزرگراه استاد شهریار، بلوار گلکار 
•    ساعت بازدید: شبانه روزی 
•    بازدید رایگان

مرکز خرید لاله پارک

مرکز خرید لاله پارک در سال 1392 به عنوان فاز اول از مجتمع تجاری، تفریحی، اقامتی لاله پارک افتتاح شد. این مرکز خرید علاوه بر این که از نظر بصری بسیار زیباست، از مدرن ترین مراکز خرید تبریز هم به شمار می رود و دارای 6 طبقه و 126 واحد تجاری است.
در کنار دیدن کردن از یکی از مدرن ترین مراکز تبریز می توانید خرید هم کنید. این واحد به عرضۀ پوشاک، لوازم سیسمونی، لوازم آرایشی و بهداشتی، اکسسوری ، محصولات چرمی، طلا و جواهر، لوازم‌خانگی و.. می پردازد. می توانید به راحتی و با خیال آسوده یک روز کامل را در این مرکز خرید سپری کنید بدون اینکه نگران امکانات رفاهی و تفریحی باشید. در بین خرید خود می توانید در رستوران های مجتمع لاله پارک غذا بخورید یا در پارک شادی یا پردیس سینمایی سرگرم شوید. 
•    آدرس: تبریز ، میدان فهمیده، بزرگراه پاسداران (شمال به جنوب)
•    ساعت بازدید: 11 تا 23
•    بازدید رایگان
•    وب سایت: lalehpark.com

مرکز خرید اطلس

این مرکز از بزرگترین مجتمع های تبریز است که شامل 7 طبقه تجاری، 8 طبقه اداری، و 3 طبقه پارکینگ است. این مجتمع در سال 1395 افتتاح شد. کالاهای مختلفی از جمله پوشاک، لوازم آرایشی و بهئاشتی، اکسسوری، لوازم لوکس خانه، محصولات چرمی، طلا و جواهر، سیسمونی و نوشت افزار را می توانید از این مرکز خریداری کنید. این مرکز خرید هایپرمارکت، فودکورت، طبقه اختصاصی مادر و کودک، بانک و ... هم دارد که فضا را برای خرید با خیال راحت و آسوده فراهم می کند.
•    آدرس: تبریز ، بلوار توانیر، خیابان صدف
•    ساعت بازدید: فروشگاه‌ها از  10 تا 22 | فودکورت و قلعه شادی از 11 تا 23  | هایپرمی از 8 تا 23
•    بازدید رایگان
•    وب سایت: atlasshoppingcenter.ir

پیاده راه تربیت

اگر می خواهید در دل تجارت تاریخ قدم بزنید، پیاد راه تربیت انتخاب مناسبی است. این پیاده راه که از خیابان های قدیمی تبریز است، روزگاری بخشی از جاده ابریشم بوده است. ورودی این خیابان «درب نوبر» نام دارد که در گذشته از دروازه های ورودی تبریز بوده است و قدمتش به قرن چهارم هجری برمی گردد. 
این خیابان نامش را از شهردار محمدعلی تربیت گرفته است که در سال 1306 این خیابان 1 کیلومتری را ساخته است. این خیابان به خاطر بناهای تاریخی، کافه و رستوران های معروف، مغازه و مراکز خرید متعدد به یکی از جاهای دیدنی تبریز تبدیل شده است، به خصوص در شب.
•    آدرس: تبریز ، میدان ساعت، خیابان امام خمینی (شرق به غرب)

جاهای دیدنی اطراف تبریز

روستای کندوان 

این روستا از جذاب ترین روستاهای صخره ای جهان است. مردمان روستای کندوان در خانه های سنگی کله قندی زندگی می کنند. این خانه های سنگی بازمانده از مواد مذاب خشک شدۀ آتشقشان کوه سهند است که طی سالیان سال در معرض آفتاب و باران و باد به این شکل درآمده اند و قدمتی 7000 ساله دارند. بعد از اینکه دیگر آتشفشان کوه سهند خاموش شد، بومیان منطقه این صخره های عجیب را کندند و به خانه تبدیل کرده اند. با دیدن کردن از روستای کندوان، علاوه بر لذت بردن از این معماری طبیعت، می توانید از مناطق ییلاقی  و چشمه آب معدنی آن هم لذت ببرید. آب معدنی کندوان شهرت دارد و از بهترین آب های ایران است. از روستاییان کندوان هم می توانید محصولات خوراکی و لبنیات طبیعی ازجمله عسل طبیعی، پنیر، شیره انگور و... خرید کنید.
•    آدرس: آذربایجان شرقی، شهرستان اسکو، 22 کیلومتری جاده اسکو به کندوان، روستای صخره ای کندوان
•    فاصله تا تبریز: 53 کیلومتر (یک ساعت با خودرو)

روستای دستکند حیله ور

این روستا که فقط 2 کیلومتر با روستای کندوان فاصله دارد، از روستاهای قدیمی صخره ای است که با دست کنده است. خانه های این روستا در دل کوه قرار گرفته اند. سقف خانه ها با زمین همسطح است و از دور دیده نمی شود. تنها از نمای بالا می توان سوراخ های کنده شده روی زمین و کوه را دید، سوراخ هایی که ورودی خانه هایی هستند که این روستا را تشکیل داده اند.
•    آدرس: استان آذربایجان شرقی، شهرستان اسکو، 15 کیلومتری شهر اسکو، نرسیده به روستای کندوان
•    فاصله تا تبریز: 44 کیلومتر (حدود یک ساعت با خودرو)

گورستان تاریخی پینه شلوار

گورستان پینه شلوار که در روستای شادباد مشایخ قرار گرفته، قدمت  طولانی دارد و به پیش از اسلام برمی گردد. سند یا کتیبه دقیقی از زمان دقیق ساخت این گورستان وجود ندارد اما از سنگ قبرها می توان به قدمت طولانی این گورستان پی برد. بعضی از سنگ گور ها به صورت عمودی و بلند، بدون هیچ کتیبه و سنگ نوشته قرار گرفته اند و بعضی به صورت افقی روی زمین قرار گرفته اند. این گورستان آرامگاه عارفان و امیران قرن 7 تا 9 هجری نیز بوده است.
•    آدرس: استان آذربایجان شرقی، بخش مرکزی شهرستان تبریز، دهستان سردصحرا، حاشیه روستای شادباد مشایخ 
•    فاصله تا تبریز: 15 کیلومتر (30 دقیقه با خودرو)

کوه های رنگی آلاداغ لار

کوه های آلاداغ لار که از حوالی شهر خواجه شروع می شود تا اهر ادامه دارند و بخش هایی از آن تا حوالی میانه هم کشیده می شود. کوه های رنگی با طیف وسیعی از رنگ های زرد، نارنجی، قرمز، و سفید تا سبز و آبی دیده می شوند. اوج زیبای این کوه های در ماه های گرم سال  است. این کوه های رنگی در مسیر تبریز-اهر ، جاده میانه- تبریز و اتوبان زنجان-تبریز دیده می شوند و هنگام تابش نور خورشید به این کوه ها، منظره بسیار چشم نوازی از بازی رنگ ها را مهمان چشم هایتان می کند. 
•     آدرس: استان آذربایجان شرقی، شهرستان تبریز، کیلومتر ۲۵ جاده تبریز-اهر
•    فاصله تا تبریز: 50 کیلومتر (50 دقیقه با خودرو)

کوه سهند

کوه سهند با ارتفاع 3707، شامل رودخانه های پرآب، گلزار، لاله های واژگون، دره و طبیعت بی نظیر و چشم نواز «عروس کوه های ایران» نامیده شده است. کوهی که روزی گداخته های مذاب از آن لبریز می شده، امروزه آرام و خاموش، میزبان کوهنوردان بسیاری است.
•    آدرس: استان آذربایجان شرقی، 50 کیلومتری جنوب تبریز
•    فاصله تا تبریز: 50 کیلومتر (50 دقیقه با خودرو)

کلیسای استفانوس مقدس

این کلیسا، دومین کلیسای مهم ارمنی ها در تبریز بعد از کلیسای مریم مقدس است. با اینکه کلیسای مریم مقدس درون تبریز قرارگرفته اما بازدید ار آن نیازمند مجوز اقلیت های دینی است. بدون مجوز و بلیط ورودی می توانید از کلیسای استفانوس مقدس که در 150 کیلومتری تبریز قرار رفته است دیدن کنید. در بین کوه و جنگل، این عبادتگاه ارامنه به چشم می خورد. این مکان در طول تاریخ مکانی برای دورهمی هنرمندان، دانشمندان و مورخان بوده است. کلیسا استفانوس از نمازخانه، برج ناقوس و اجاق دانیال تشکیل شده است.
•    آدرس: استان آذربایجان شرقی، یه کیلومتری کرانه جنوبی رودخانه ارس، 17 کیلومتری شهر جلفا
•    ساعت بازدید: 9 صبح تا 17
•    فاصله تا تبریز: 150 کیلومتر (2 ساعت با خودرو)

قلعه بابک

سردار معروف ایرانی،  بابک خرمدین همراه با یارانش به مدت 20 سال در این قلعه سکونت داشتند و ویژگی های این قلعه از جمله امنیت و استحکام و موقعیت قرارگیری آن به ایستادگی خرمدین در برابر لشکر اعراب کمک کرد. برای دیدن این قلعه باید از کوه بالا بروید، کوهی که در بهار و پاییز میزبان مه های غلیظ منطقه است و در تابستان آب و هوای خنک و دلچسبی دارد. علاوه بر معماری این قلعه، زیبایی کوهستان لذت دیدن این بنا را دو چندان می کند.
•    آدرس: استان آذربایجان شرقی، بخش مرکزی شهرستان کلیبر، ۶ کیلومتری جنوب روستای شجاع آباد
•    فاصله تا تبریز: 185 کیلومتر (سه ساعت و 15 دقیقه با خودرو)

قلعه ضحاک

قلعه ضحاک یا آژدهاک که به دوران اشکانی و ساسانی برمیگردد، از قدیمی ترین جاهای دیدنی تبریز است. این قلعه با قدمتی بیش از 2000 سال، نامش با ضحاک همراه است که از شخصیت های معروف شاهنامه است و آن را به عنوان ضحاک ماردوش می شناسیم. ضحاک حاکمی ستمگر بود و از مغز مردمانش برای سیر کردن مارهای روی دوشش  استفاده میکرد. در شاهنامه می خوانیم که کاوه آهنگر علیه ظلم ضحاک به قیام برمی خیزد. حدس و گمان هایی برای کاربرد قلعه ضحاک زده می شود، عده ای معتقدند که این قلعه کارکرد نظامی داشته است. 
•    آدرس: استان آذربایجان شرقی، بخش مرکزی شهرستان هشترود، دهستان علی‌آباد، 2 کیلومتری جنوب روستای عربلو
•    فاصله تا تبریز: 140 کیلومتر (دو ساعت با خودرو)

جنگل ارسباران

جنگل ارسباران با نام های «قره داغ»، «قراچه داغ»، «آرازبار» هم شناخته می شود. اگر به دنبال یک بهشت سرسبز در نیمه اول سال باشید، این جنگل کوهستانی می تواند مقصد شما از جاده جلفا باشد. این جنگل وسیع که از شهرستان کلیبر تا سیه رود کشیده شده؛ طبیعت بکر، چشم انداز زیبا و تنوع زیستی بی نظیری دارد . این جنگل هریاله میزبان بسیاری از طبیعتگردان ایران و جهان است. 70.000 هکتار از زمین های این جنگل در یونسکو به عنوان «ذخیره گاه زیست کره» ثبت شده است که نشان از بی همتایی این جنگل در شمال غرب کشور دارد. در این منطقه ییلاق های فراوانی هست که یکی از معروف ترین آن ها ییلاق ایل بسطاملو است. 
•    آدرس: استان آذربایجان شرقی، محدوده وسیع میان شهرستان‌های اهر، کلیبر، هوراند، آبش‌احمد، خدا آفرین، سیه رود، اصلاندوز، ورزقان، هریس
•    فاصله تا تبریز: 220 کیلومتر (چهار ساعت با خودرو)

آبشار اسکندر

آبشار اسکندر یکی از زیباترین آبشار های ایران در دامنه کوه سهند است. آبشار اسکندر در میان بومیان با نام «آبشار ملک کیان» هم شناخته می شود، آبشاری بلند به ارتفاع 30 متر است. فضای اطراف این آبشار در بهار و تابستان یکی از بهترین گزینه های طبیعت گردی و پکنیک خانوادگی است. سرسبزی و آب هوای متعادلش در زمانی که اغلب نواحی کشور گرم است، زبانزد است. احتمالا گمان می کنید این آبشار در زمستان بازدیدکننده ای ندارد، اما اشتباه می کنید، در ماه های سرد سال که آبشار اسکندر یخ می زند؛ علاقه مندان به یخ نوردی را به روستای اسکندر می کشاند. 
•    آدرس: استان آذربایجان شرقی، بخش مرکزی شهرستان تبریز، دهستان میدان‌چای، غرب روستای اسکندر
•    فاصله تا تبریز: 32 کیلومتر (یک ساعت با خودرو)

دره لیقوان

این دره که در روستای لیقوان قرار گرفته، گذرگاه آب رودخانه لیقوان است و در تابستان آب و هوای بی نظیری دارد. این روستا زادگاه پنیر معروف لیقوان است. در کنار آب و هوای مطبوع، طبیعت دل انگیز این روستا، معماری پلکانی خانه های روستایی و زمین های کشاورزی سبز، این روستا را تبدیل به یک گزینه خوب برای گردش می کند.
•    آدرس: استان آذربایجان شرقی، شهرستان تبریز، بخش باسمنج، دهستان میدان چای
•    فاصله تا تبریز: 45 کیلومتر (یک ساعت با خودرو)

سد امند

این سد یکی از سد های ساخته شده در حوزه آبریز دریاچه ارومیه است که در روستای امند واقع شده است. تفریحگاه گردشگری سد امند می تواند گزینه مناسبی برای لذت بردن از مناظر طبیعی و سرگرمی با تفریح های آبی و غیر آبی باشد. از امکانات رفاهی می توان به ویلا اقامتی، هتل و آلاچیق اشاره کرد و در مورد تفریح ها هم می توان جت اسکی، اسکی روی آب، قایقرانی و ماهیگیری را نام برد.
•    آدرس: استان آذربایجان شرقی، شهرستان شبستر، بخش صوفیان، دهستان رودقات، در مسیر جاده روستای آمند 
•    فاصله تا تبریز: 25 کیلومتر (30 دقیقه با خودرو)

پیست اسکی پیام

این پیست اسکی به عنوان قدیمی ترین پیست اسکی شمال غرب کشور شناخته می شود و از بهترین تفرجگاه های زمستانی است که می توانید به آن سر بزنید. امکانات این پیست شامل دستگاه های بالابر برای افراد مبتدی و حرفه ای، پیست آموزش کودکان و افراد مبتدی، تله اسکی آماتوری و... می شود.
•    آدرس:  استان آذربایجان شرقی، کیلومتر 14 جاده مرند-تبریز
•    فاصله تا تبریز: 60 کیلومتر (یک ساعت با خودرو)

جاهای دیدنی کمتر شناخته شدۀ اطراف تبریز:

•    قوم تپه
•    تالاب قوری گل باستان آباد
•    آبشار گل آخور
•    دره سعید آباد
•    کلیسای سهرقه
•    کلیسای موجومبار
•    قلعه هلاکوخان

گرچه جاهای دیدنی تبریز، دیدنی هستند و نه گفتنی اما تلاش کردیم تا تبریز را بهتر بشناسیم و خود را برای سفر به تبریز آماده کنیم. احتمالا الان می دانید که آن شهری که نصف جهان است، تبریز، این شهر پر از گنجینه است.

سوالات متداول

1. در فصل تابستان و بهار بهترین جاهای دیدنی تبریز کجاست؟

•    پارک ائل گلی
•    مجموعه تفریحی عینالی
•    پارک جنگلی باغمیشه
•    کوه های آلاداغ لار
•    جنگل ارسباران
•    قلعه بابک

2. در فصل زمستان بهترین جاهای دیدنی تبریز کجاست؟

•    پیست اسکی پیام
•    پارک ائل گلی
•    موزه آذربایجان
•    بازار بزرگ تیریز
•    خانه مشروطه

3. بهترین جاهای دیدنی تبریز در شب کجاست؟

•    مجموعه تفریحی عینالی
•    پیاده راه تربیت
•    پارک ائل گلی
•    آبنمای موزیکال ولیعصر
•    خیابان ولیعصر
•    عمارت شهرداری

4. سوغات تبریز چیست؟

•    فرش و گلیم
•    چرمدوزی
•    ممقان دوزی
•    طلا
•    ظروف سفالی 
•    ظروف فلزی حکاکی شده 

5. غذاهای معروف تبریز چیست؟

•    کوفته تبریزی
•    خورش هویج
•    دویماج،
•    آش ماست
•    دلمه برگ مو
•    شوربای تره
•    آش میوه
•    آبگوشت دیزی سنگی
•    کوکو لوبیا سبز
•    تاوا کبابی

6. چگونه می توان به شهر تبریز سفر کرد؟

•    راه های زیادی برای سفر به این شهر زیبا وجود دارد، اما ما به شما تور تبریز همراه با مسترجت را پیشنهاد می کنیم، مطمئن باشید که پیشنهاد بدی نخواهد بود.